امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
توکسوپلازموسیس در گربه ها، یک پرسش تکراری اما مهم !
#1
Heart 
با توجه به اهمیت زیاد بیماری توکسوپلاسموز و مباحثی که همیشه پیرامون انتقال آن از گربه به انسان وجود دارد و گاها" بزرگنمائی ها و اشاعه اطلاعات غلط در این مورد به چشم می خورد، تصمیم گرفتیم با راه اندازی این تاپیک ضمن ارائه اطلاعات اولیه در مورد این بیماری و طرح اغلب سوالات رایج پیرامون آن، فضائی را برای بیان سوالات شما در مورد توکسوپلاسموز ایجاد کنیم.
از شما دعوت می کنم پس از مطالعه دقیق مطالب ارائه شده اگر باز هم سوالی در مورد بیماری توکسوپلاسموز در ذهنتان باقی ماند با ما در میان بگذارید.




توکسوپلازموسیس در گربه ها، یک پرسش تکراری اما مهم !

این مقاله، به صورت خلاصه تر، در شماره 24 مجله نسخه حیوانات به چاپ رسیده است. لطفا از هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع و نام مترجم خودداری نمایید.


مقدمه :
برای دامپزشکان حیوانات خانگی، شنیدن پرسش هایی از قبیل "آیا نگهداری از گربه یا تماس با موی آن، موجب نازایی، سقط جنین و یا نابینایی می شود؟" ، "آیا گربه ها باعث انتقال انگل توکسوپلاسموسیس می شوند؟" و ... ، یک اتفاق روزمره و تکراری است که گاهی باعث می شود دامپزشکان، در طول سال، ده ها بار به این پرسش رایج، پاسخ بدهند و توصیه های لازم را به مراجعین خود ارائه بنمایند. در ادامه، ترجمه ی یک بروشور دامپزشکی را به منظور روشن شدن "ارتباط توکسوپلازموسیس با گربه ها"، می خوانیم و همچنین، توصیه های متخصصین را در جهت پیشگیری از دچار شدن به این انگل، مرور خواهیم کرد. این بروشور به صورت مشترک توسط "بخش سلامت گربه های دانشکده دامپزشکی دانشگاه کرنل (Cornell Feline Health Center)" و "انجمن آمریکایی دامپزشکان متخصص گربه ها American Association of Feline Practitioners یا AAFP" تهیه شده است.


توکسوپلازموسیس چیست ؟
Toxoplasmosis نام یک بیماری است که توسط یک انگل تک سلولی به نام (Toxoplasma gondii (T. gondiiایجاد می گردد. توکسوپلاسموسیس یکی از شایع ترین بیماری های انگلی است و تقریبا در همه ی گونه های حیوانات خون گرم، از جمله انسان و حیوانات خانگی، مشاهده شده است. با وجود شیوع بالای آلودگی به T.gondii ، این انگل، به ندرت بیماری بالینی قابل توجهی را در گربه ها و یا سایر گونه ها، ایجاد می کند. در حقیقت، انگل ممکن است در بدن حضور داشته باشد اما علائم بالینی خاصی را مشاهده نکنیم.

چه عاملی باعث ایجاد توکسوپلازموسیس می شود ؟




چرخه ی زندگی Toxoplasma gondii پیچیده است و شامل دو نوع میزبان است؛ یکی میزبان حد واسط و دیگری، میزبان نهایی. گربه های وحشی و اهلی تنها میزبان های نهایی انگل Toxoplasma gondii هستند. این به آن معناست که این انگل تنها در صورتی که یک گربه را آلوده کند، می تواند oocysts (کیست های حاوی زایگوت انگل یا به عبارت ساده تر، تخم های انگل) را تولید کند. زمانی که گربه، یک حیوان آلوده را شکار کند یا گوشت خام آلوده را مصرف کند، انگل در سیستم گوارش گربه انتشار پیدا می کند. سپس انگل، در طی چرخه ی عفونت درون روده ای (intraintestinal infection cycle)، در دیواره ی روده ی کوچک تکثیر می شود و oocystها را تولید می کند. در ادامه، این oocystها (تخم ها)، در تعداد بالا همراه با مدفوع گربه دفع می شوند. گربه هایی که قبلا به T. gondii دچار نشده اند، معمولا 3 تا 10 روز بعد از خوردن بافت آلوده، شروع به دفع تخم ها می کنند و این مسئله حدود 10 تا 14 روز ادامه می یابد که در این بازه ی زمانی، میلیون ها oocyst (تخم) می تواند ایجاد شود. این oocystها بسیار مقاوم هستند و می توانند بیش از یک سال در محیط باقی بمانند.در طول چرخه ی عفونی داخل روده ای (intraintestinal infection cycle) در گربه، تعدادی از ارگانیسم های T.gondii که از طریق کیست های خورده شده، در دستگاه گوارش منتشر شده بودند، در عمق بیشتری از دیواره ی روده نفوذ می کنند و به فرم تاکی زوییت (tachyzoite) تکثیر می شوند که در ادامه به بیرون از روده و به سایر قسمت های بدن گربه انتشار می یابند و چرخه ی عفونت خارج روده ای (extraintestinal infection cycle) را شروع می نمایند. در نهایت، سیستم ایمنی بدن گربه، این مرحله از زندگی ارگانیسم را مهار می کند و در نتیجه، ارگانیسم T.gondii، از این مرحله به مرحله ی خفتگی یا استراحت (dormant or resting) وارد می شود و در عضلات و مغز، ایجاد کیست می کند. این کیست ها، در بردارنده ی برادیزوییت ها (Bradyzoites) هستند؛ یعنی ارگانیسم هایی که با سرعت کم در حال تکثیر هستند. سایر حیوانات از جمله انسان، میزبان حد واسط Toxoplasma gondii هستند. احتمال آلودگی میزبان های حد واسط وجود دارد؛ اما امکان تولید oocyst (تخم) در آن ها وجود ندارد. Oocytst هایی که در مدفوع گربه ی آلوده وجود دارند، نمی توانند به سرعت، بقیه ی حیوانات را آلوده کنند. این تخم ها ابتدا باید وارد فرایندی به نام Sporulation بشوند که بسته به شرایط محیط بین 1 تا 5 روز به طول خواهد انجامید. وقتی که این فرایند کامل شد، تخم های اسپروله شده، امکان آلوده کردن گربه ها(میزبان های نهایی)، انسان ها و سایر میزبان های حد واسط را دارند. میزبان های حد واسط، از طریق خوردن تخم های اسپروله شده، آلوده می شوند و این آلودگی، سبب ایجاد کیست در بافت های گوناگون بدن میزبان حد واسط می گردد. کیست هایی که در بافت ها ایجاد شده اند، تا زمان مرگ در بدن میزبان حد واسط باقی می مانند و در صورتی که بافت حاوی کیست بدن میزبان حد واسط، توسط گربه، انسان یا یک میزبان حد واسط دیگر، خورده بشود، این کیست ها می تواند بدن آن ها را هم آلوده کند.

توکسوپلازموسیس چه تاثیری بر گربه ی من خواهد گذاشت ؟

بیشتر گربه هایی که به T.gondii آلوده شده اند، هیچ علامتی از بیماری نشان نمی دهند. اما بعضی اوقات، بیماری بالینی توکسوپلازموسیس رخ می دهد. وقتی که بیماری اتفاق می افتد، در شرایطی که پاسخ سیستم ایمنی گربه، به اندازه ای نیست که بتواند جلوی انتشار فرم های تاکی زوییت را بگیرد، بیماری می تواند گسترش پیدا کند. بروز این بیماری، در گربه هایی با سیستم ایمنی ضعیف یا ناکارآمد، مانند بچه گربه های جوان، گربه هایی که دچار "ویروس نقص ایمنی گربه ها (feline immunodeficiency virus (FIV" یا دچار "وایروس لوکمیای گربه ها (feline leukemia virus (FELV " هستند، محتمل تر است.بارزترین علائم توکسوپلازموسیس، شامل تب، کاهش اشتها و بی حالی است. بسته به اینکه حیوان به شکل مزمن یا به شکل حاد دچار عفونت شده باشد و بسته به اینکه انگل در کدام قسمت از بدن حضور دارد، بروز سایر علائم نیز محتمل است. عفونت T.gondi در ریه ها، سبب ایجاد التهاب ریه ها (Pneumonia) می گردد که باعث ایجاد زجر تنفسی (Respiratory Distress) می شود و شدت آن رفته رفته افزایش می یابد. توکسوپلازموسیس می تواند چشم و سیستم اعصاب مرکزی را نیز تحت تاثیر قرار دهد و می تواند باعث ایجاد این موارد بشود:التهاب در شبکیه ی چشم و اتاقک چشمی پیشین یا جلویی (که این فضا حاوی زلالیه ی چشم است و بین عنبیه و داخلی ترین سطح قرنیه قرار دارد.) ، اندازه ی غیر طبیعی مردمک چشم و عدم تاثیر پذیری آن نسبت به نور، نابینایی، عدم تعادل در حرکت (incoordination)، بالارفتن میزان حساسیت نسبت به لمس، تغییرات شخصیتی، حرکت در مسیر دایره ای (Circling)، فشار دادن سر به دیوار یا اشیاء (Head pressing)، تکان دادن مکرر گوش ها، سختی در جویدن و فرو دادن غذا، تشنج، از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع.


تشخیص توکسوپلازموسیس در گربه ها چگونه است ؟



توکسوپلازموسیس، معمولا با توجه به اخذ تاریخچه ی بیمار، علائم بیماری و نتیجه ی تست های آزمایشگاهی تکمیلی، تشخیص داده می شود. اندازه گیری آنتی بادی های IgG و IgM بر ضد انگل Toxoplasmagondii در خون، می تواند به تشخیص توکسوپلازموسیس کمک کند. حضور قابل توجه آنتی بادی های IgG بر ضد انگل T.gondii در یک گربه ی سالم، می تواند نشان دهنده ی این مطلب باشد که گربه ی مورد نظر قبلا دچار عفونت شده و به احتمال زیاد در حال حاضر مقاوم است و oocysts (تخم ها) را دفع نمی کند. در حالی که حضور معنی دار آنتی بادی های IgM بر ضد انگل T.gondii در یک گربه ی سالم، نشان دهنده ی عفونت فعال آن گربه است. عدم وجود هر دو نوع آنتی بادی ضد T. gondii در یک گربه ی سالم نیز، نشان می دهد که گربه، مستعد آلوده شدن است و بنابراین پس از آلوده شدن، برای 1 الی 2 هفته، oocysts (تخم ها) را دفع خواهد کرد.گاهی اوقات oocysts (تخم ها) در مدفوع گربه مشاهده می شوند. اما این یک متد تشخیصی قابل اطمینان نیست؛ چراکه این تخم ها مشابه تخم سایر انگل ها هستند. ضمن اینکه گربه ها به مدت کوتاهی تخم ها را دفع می کنند و اغلب اوقات، زمانی که علائم بیماری را نشان می دهند، دیگر تخم دفع نمی کنند. تشخیص قطعی، نیازمند بررسی مایکروسکوپیک بافت ها یا گسترش های فشاری بافتی (tissue impression smears)، به منظور مشاهده ی تغییرات مشخص آسیب شناختی و حضور تاکی زوییت ها (tachyzoites) است.



آیا توکسوپلازموسیس قابل درمان است ؟

بیشتر گربه هایی که توکسوپلازموسیس دارند می توانند با درمان، بهبودی پیدا کنند. درمان، معمولا شامل دوره های آنتی بیوتیک Clindamycin است. سایر داروهای قابل استفاده، شامل pyrimethamine وsulfadiazine است که در کنار هم از تولید مثل T.gondii جلوگیری می کنند.(لازم به ذکر است که نوع دارو حتما باید طبق نظر دامپزشک انتخاب بشود و این داروها فقط با دوز مناسب که دکتر دامپزشک حیوانات خانگی، با توجه به فاکتور های مختلف تعیین می نماید، قابل استفاده و کارآمد و موثر خواهند بود و برای گرفتن نتیجه ی مناسب و پیشگیری از مشکلات بعدی، باید از مصرف خودسرانه ی داروها برای انسان یا حیوانات، خودداری نماییم.) پس از تشخیص این بیماری، درمان باید در سریعترین زمان ممکن آغاز بشود و چندین روز ادامه پیدا کند؛ تا زمانی که علائم از بین بروند. در بیماری حاد، درمان، گاهی بر پایه ی تیتر بالای آنتی بادی در تست اول، شروع می شود. اگر طی 2 تا 3 روز، از نظر بالینی، بهبودی در وضعیت حاصل نشد،باید در تشخیص توکسوپلاسموسیس تردید کرد. هنوز واکسنی برای پیشگیری از عفونت T.gondii و یا پیشگیری از توکسوپلازموسیس، برای گربه ها، انسان ها یا گونه های دیگر، در دسترس نیست.


ممکن است از گربه ام توکسوپلازموسیس بگیرم ؟



به دلیل اینکه گربه ی آلوده، در تمام طول زندگی خود، تنها به مدت چند روز این ارگانیسم را از طریق مدفوع خود دفع می کند، احتمال اینکه انسان از این طریق در معرض آن قرار بگیرد، کم است. نگهداری کردن از گربه به آن معنا نیست که شما به این بیماری آلوده خواهید شد. این مسئله، غیر محتمل است که با لمس کردن یک گربه ی آلوده در معرض این انگل قرار بگیرید؛ چراکه گربه ها معمولا این انگل را بر روی پوشش بدن خود حمل نمی کنند. همچنین، احتمال دچار شدن به این آلودگی از طریق گاز گرفته شدن توسط گربه یا از طریق خراشیدگی های ایجاد شده از طریق پنجه زدن گربه، غیر محتمل است. علاوه بر این، گربه هایی که درداخل خانه نگهداری می شوند و خودشان شکار نمی کنند و یا از گوشت خام تغذیه نمی کنند، مستعد آلوده شدن به T. gondii نیستند. در ایالات متحده ی آمریکا، مردم، بیشتر از اینکه از طریق جا به جا کردن دفع گربه، مستعد دچار شدن به این عفونت باشند، مستعد آلوده شدن به این انگل، از طریق خوردن گوشت خام و یامیوه ها و سبزیجات نشسته و ضد عفونی نشده هستند.


افراد چگونه به Toxoplasma gondii آلوده می شوند ؟

تماس با خاک آلوده به oocyst (تخم)، احتمالا عامل عمده ی قرار گرفتن در معرض Toxoplasma gondiiدر بسیاری از گونه های مختلف، از جمله جوندگان، پرندگانی که از روی زمین تغذیه می کنند، گوسفند، بز، خوک، گاو و همچنین انسان های ساکن کشورهای در حال توسعه است. در کشورهای صنعتی، بیشترین شیوه ی انتقال این انگل، از طریق خوردن گوشت های آلوده ای است که کم پخته شده است؛ به خصوص گوشت بره و خوک. افراد از طریق خوردن سبزیجات و میوه های شسته و ضدعفونی نشده هم آلوده می شوند. گاهی اوقات این ارگانیسم می تواند در برخی محصولات لبنی پاستوریزه نشده -از جمله شیر بز- هم وجود داشته باشد.
Toxoplasma gondii می تواند از بانوی بارداری که در طول دوران بارداری آلوده شده است، به فرزند متولد نشده اش نیز منتقل شود. دو دسته از افراد در معرض ریسک بالای آلوده شدن با Toxoplasma gondii هستند؛ یکی بانوان باردار و دیگری اشخاصی که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند. در مورد انسان ها، بیشترین نگرانی، از بابت عفونت مادرزادی (Congenital infection) است. در حدود یک سوم تا یک دوم از نوزادانی که مادرانشان در طول بارداری توکسوپلاسما گرفته اند، آلوده می شوند. جمع کثیری از بانوانی که در طول دوران بارداری آلوده شده اند، هیچ علامتی از عفونت را در خودشان ندارند. اکثر نوزادان آلوده، علامتی از توکسوپلازموسیس را در هنگام تولد نشان نخواهند داد؛ اما بسیاری از آن ها، مستعد بروز علائم مربوط به عفونت، در آینده و در طول زندگی هستند؛ از دست دادن بینایی، عقب ماندگی ذهنی، از دست دادن شنوایی و مرگ در موارد شدیدتر، علائم توکسوپلازموسیس در کودکانی هستند که به صورت مادرزادی، دچار این عفونت شده اند. از میان علائم بارزتر در افرادی که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند، –از جمله در افرادی که تحت درمان های سرکوب کننده سیستم ایمنی هستند(مثلا به خاطر سرطان یا پیوند عضو) یا در افرادی که دچار یک بیماری سرکوبگر سیستم ایمنی مانند AIDS هستند (که البته Acquired immune deficiency syndrome، همانطور که از نامش پیداست، یک سیندرم است.) – ، می توان به بزرگ شدن گره های لمفاوی، اختلالات سیستم اعصاب مرکزی و چشمی، بیماری تنفسی و بیماری قلبی اشاره کرد. در این بیماران – به خصوص گروهی که دچار AIDS هستند– عود بیماری شایع است و میزان مرگ و میر بالاست.در گذشته، به بانوان باردار و افرادی که دچار ضعف سیستم ایمنی بودند، توصیه می شد که از گربه ها دوری کنند. با این حال، امروز "مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (Centers for Disease Control (CDC"اعلام می دارد که دوری کردن از گربه ها، ضرورتی ندارد.





چگونه می توانم از دچار شدن به توکسوپلازموسیس پیشگیری کنم ؟

چندین راهکار بهداشتی و امنیت غذایی عمومی وجود دارد که رعایت کردن آن ها می تواند احتمال آلوده شدن شما به توکسوپلاسما را کاهش دهد:


• از خوردن گوشت خام یا کم پخته پرهیز کنید. در صورتی که می خواهید گوشت بخورید، گوشت باید حداقل در دمای 70 درجه ی سانتیگراد (160 درجه ی فرنهایت)، به مدت 20 دقیقه به خوبی پخته بشود.
• شیر غیر پاستوریزه ننوشید.
• سبزیجات و میوه های شسته نشده را میل نکنید.
• دستانتان و سطوحی که روی آن ها به آماده سازی غذا می پردازید را بعد از کار کردن با گوشت خام، با آب گرم و صابون بشویید.
• در زمانی که کار باغبانی انجام می دهید و با خاک و گلدان کار می کنید، از دستکش مخصوص استفاده نمایید و پس از انجام کارهای باغبانی، دستان خود را با آب گرم و صابون بشویید.
• دستان خود را پیش از صرف غذا یا لمس مخاطات (مثلا چشم و دهان و بینی) حتما بشویید. (به خصوص در مورد کودکان)
• جعبه ی مخصوص شن بازی کودکان (SandBox) را با کاور بپوشانید.
• از نوشیدن آب های موجود در محیط زیست (طبیعت)، پیش از آنکه جوشانده شود، خودداری کنید.
• به گربه ها گوشت خام یا کم پخته ندهید. به گربه ها شیر پاستوریزه نشده نیز ندهید.
• به گربه ها اجازه ی شکار کردن و پرسه زدن را ندهید.
• به گربه ها اجازه ندهید که از باغچه یا جعبه ی مخصوص شن بازی کودکان (Sandbox)، به عنوان خاک دستشویی خود استفاده نمایند.
• مدفوع گربه را به صورت روزانه، با دستکش از ظرف مخصوص دفع، خارج نمایید و ظرف را با آب جوش یا بسیار داغ تمیز کنید.
• بانوان باردار و افرادی که سیستم ایمنی آن ها سرکوب شده، نباید جعبه ی مخصوص دفع و ادرار گربه (Litter box) را تمیز کنند.
• جمعیت جوندگان و میزبان های حدواسط را از طریق پیشگیری از ورود آن ها به محیط زندگی، رعایت نکات بهداشتی و از طریق روش های طبیعی، نه به وسیله ی سموم مضر، کنترل نمایید.
Angel
پاسخ
#2


منبع :

توکسوپلازموسیس در گربه ها، یک پرسش تکراری اما مهم !
مطلب اختصاصی انجمن دوستداران حیوانات و محیط زیست (EALC)
پاسخ


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان